Ông Lý Quang Diệu từng nói gì về Việt Nam?

“Nếu có vị trí số một ở Đông Nam Á thì đó phải là Việt Nam. Bởi so sánh về địa chính trị, tài nguyên, con người, Việt Nam không thể xếp sau nước nào trong khu vực”, ông Lý Quang Diệu nói.

203“Nếu có vị trí số một ở Đông Nam Á thì đó phải là Việt Nam. Bởi so sánh về địa chính trị, tài nguyên, con người, Việt Nam không thể xếp sau nước nào trong khu vực”, ông Lý Quang Diệu nói.

Ông Lý Quang Diệu từng nói gì về Việt Nam?Cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu. Ảnh: Therealsingapore.com

Trong quyển hồi ký Lịch sử Singapore 1965 – 2000: “Bí quyết hóa rồng”, ông Lý cũng dành những lời khen tặng Việt Nam: “Tài năng của người Việt Nam trong việc sử dụng và cải tiến các khí tài của Liên Xô thời kỳ chiến tranh nhắc nhở chúng ta về những phẩm chất tuyệt vời của dân tộc này”.

Trong hơn 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu đã từng nhiều lần đến Việt Nam. Lần đầu tiên vào tháng 4/1992, thăm Hà Nội, TP.HCM và Đồng Nai, trò chuyện thân mật cả ngày với Thủ tướng Võ Văn Kiệt, tiếp xúc với Tổng bí thư Đỗ Mười, cựu Thủ tướng Phạm Văn Đồng, cựu Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh… Sau đó, ông liên tục trở lại Việt Nam vào tháng 11/1993, 3/1995, và 11/1997…

Đáp lại, các lãnh đạo Việt Nam cũng liên tục thăm Singapore, như Tổng bí thư Đỗ Mười (10/1993), Thủ tướng Võ Văn Kiệt (5/1994), Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh (9/1995), Chủ tịch nước Trần Đức Lương (4/1998)…

Đặc biệt, trong chuyến thăm Việt Nam vào năm 2007 của ông Lý Quang Diệu đã để lại nhiều ấn tượng đặc biệt về tình hữu nghị giữa 2 nước.

Theo báo Hà Nội Mới đưa tin vào 17/1/2007, trong buổi hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chiều 16/01/2007, Bộ trưởng Cố vấn Singapore Lý Quang Diệu, vị Thủ tướng đã đưa quốc đảo Singapore nhỏ bé trở thành đô thị hiện đại nhất châu Á với mức thu nhập bình quân đầu người không thua kém phương Tây, bày tỏ vui mừng trước những thay đổi của Việt Nam.

Ông nói, chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên của ông diễn ra vào năm 1992 và chuyến đi gần đây nhất sang Việt Nam là năm 1997.

“Hiện nay, với đội ngũ lãnh đạo mới, 2 năm qua, Việt Nam đang chuyển đổi và sẽ có nhiều bước tiến hơn nữa”, ông Lý Quang Diệu nhận định. Gia nhập WTO, Việt Nam có thể tăng tốc phát triển, mở cửa nhanh hơn để đón nhận đầu tư, phát triển nhanh hơn và đặc biệt sẽ cần nguồn nhân lực. “Làn gió đổi mới, thay đổi đang thổi. Đó sẽ là cơn gió thay đổi lớn”, ông Lý Quang Diệu khẳng định.

Ông dự đoán, Việt Nam trong 5 năm tới sẽ bắt kịp tốc độ của các nước trong khu vực. Việt Nam sẽ tăng trưởng mạnh như Singapore, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Australia, và New Zealand. Việt Nam đã mất nhiều thời gian, bỏ lỡ một số cơ hội. Bây giờ, Việt Nam phải bù đắp cho cơ hội đã mất đó, “cần bù đắp và tiến kịp”.

Cũng theo tờ báo Hà Nội Mới, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ghi nhận dự báo, góp ý của ông Lý Quang Diệu là “thiết thực, chân tình” và việc thực hiện đã “có những tiến triển”.

Cụ thể: Trong chuyến thăm Singapore năm 2002, ông Lý Quang Diệu nói Việt Nam còn có thể tăng trưởng 8 – 9% hoặc hơn nữa chứ không chỉ dừng ở mức 7% như tại thời điểm đó. Thực tế, năm 2005 Việt Nam tăng trưởng với tốc độc 8,4% và năm 2006 là 8,2%. Ông Lý Quang Diệu cũng khuyên VN tập trung huy động vốn trong nước, vay bên ngoài là cần thiết nhưng cần hết sức thận trọng. Khu công nghiệp VN – Singapore theo sáng kiến của ông Lý Quang Diệu rất thành công, hiện đang chuyển sang giai đoạn hai và mở rộng ra phía Bắc.

Thủ tướng mong thời gian tới hai nước sẽ đẩy mạnh kết nối hàng hải và kết nối thị trường chứng khoán. “Việt Nam muốn mở cửa với cả thế giới. Trước hết, là với Singapore”, Thủ tướng cho biết. (Báo Hà Nội Mới, ngày 17/1/2007).

Lý Quang Diệu nói về giáo dục Việt Nam

Trong chuyến đi tới Việt Nam năm 2007, ông Lý Quang Diệu đã gợi mở nhiều ý tưởng, đặc biệt là các ý tưởng về giáo dục. “Nếu thắng trong cuộc đua giáo dục, sẽ thắng trong phát triển kinh tế”, ông Lý Quang Diệu khẳng định.

Theo ông Lý Quang Diệu, Việt Nam đang có động lực lớn, năng lượng lớn cho phát triển. Điều quan trọng là cần có tầm nhìn lớn và bắt tay biến tầm nhìn ấy trở thành hiện thực.

Nguồn nhân lực tốt chính là “nút cổ chai” phát triển mà Việt Nam cần chuẩn bị trước, giống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Malaysia đã làm…

Lý Quang Diệu, giáo dục, Việt Nam

“Điều quan trọng là Chính phủ ngay từ đầu phải có chính sách nhất quán, và ổn định tạo thành một dòng chảy thông suốt. Nếu nói mà không thực hiện thì dòng chảy này sẽ ngắt quãng” – ông Lý Quang Diệu khẳng định.

Nhiều bài học thiết thực của Singapore, Malaysia, Anh, Mỹ… đã được ông Quang Diệu đưa ra làm hình mẫu cho Việt Nam.

Giữ chân người tài

Đây là bài học quan trọng đầu tiên mà ông Lý Quang Diệu nhấn mạnh, với kinh nghiệm của chính Singapore.

Ở Singapore, cuối những năm 1970, khoảng 5% người có trình độ ra đi. Khó khăn về nguồn nhân tài trở nên trầm trọng khi các quốc gia phương Tây thay đổi chính sách nhập cư, chấp nhận người di dân châu Á.

Trong khi lãnh đạo của một số quốc gia trong khu vực lúc bấy giờ dường như vui mừng vì cho rằng hiện tượng chảy máu chất xám thực chất là “chảy máu những rắc rối”, thì ông Lý Quang Diệu ráo riết thực hiện chính sách giữ người tài trong nước và thu hút ngoại lực cho những công việc mà nền kinh tế đang cần.

Hai Uỷ ban đã được thành lập, một có nhiệm vụ giúp những người có năng lực làm đúng nghề và một kết hợp họ lại thành một xã hội. Với những người xuất sắc, ủy ban này cố gắng thu hoạch sớm bằng cách đề nghị việc làm ngay trước khi tốt nghiệp.

Ngoài ra, Singapore còn lập 2 cơ quan thu hút nhân tài từ Ấn Độ và các nước trong khu vực. Chính phủ cũng bãi bỏ quy định cấm nữ công dân Singapore đưa chú rể nước ngoài nhập cư.

“Nếu không lấp vào chỗ trống bằng những tài năng nước ngoài, chúng tôi không làm cho đất nước vươn lên hàng đầu được. Họ chính là những megabytes bổ sung cho chiếc computer Singapore”.

Tiếng Anh: Chìa khóa để cạnh tranh và tránh tụt hậu

Trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để không tụt hậu?” chỉ có một cách là phải giỏi tiếng Anh. Đây là điều ông Lý Quang Diệu nhấn mạnh.

Với Chính phủ Singapore, việc lựa chọn tiếng Anh đóng vai trò như ngôn ngữ làm việc, giúp ngăn chặn nảy sinh xung đột sắc tộc, đem lại ưu thế cạnh tranh.

Theo ông Lý Quang Diệu, phải kiên trì đeo đuổi chính sách “nhiều tiếng nói, một ngôn ngữ” để đưa tiếng Anh vào trường học. “Ngày nay, Singapore có lợi thế lớn là nhờ vậy. Đây là phần thưởng ngoài dự đoán của Singapore khi thực hiện quy định này”.

Ông Lý Quang Diệu gợi ý: “Đại học Việt Nam nên có sách giáo khoa tiếng Anh ở các ngành quan trọng như kỹ thuật, công nghệ… bởi nếu chỉ dùng sách Việt Nam thì chắc chắn sẽ tụt hậu”. Thực tế hiện nay tất cả các kỹ sư làm việc quốc tế đều có khả năng nói tiếng Anh rất tốt. Ông cảnh báo, nếu tất cả sinh viên Việt Nam sau này “không thể nghe và nói tiếng Anh trôi chảy, chỉ có thể đọc thôi cũng đã là tụt hậu”.

Giáo dục chỉ được thừa, không được thiếu

“Nếu được hỏi để cố vấn, tôi cho rằng Chính phủ Việt Nam hãy gửi sinh viên miền Bắc, từ Hà Nội, Hải Phòng… vào miền Nam để họ học cách kiếm tiền, cách kinh doanh. Đây là cách tốt để bắt đầu một tham vọng. Và ngược lại, tìm những tinh hoa ở TPHCM “cấy” vào những trường ĐH ở miền Bắc, ở Hà Nội”.

Ông Lý đã hiến kế cho nền giáo dục ĐH Việt Nam như vậy. Cũng theo ông Lý, dù làm bất kỳ công việc gì dù là bác sĩ, kỹ sư… thì sinh viên cũng cần được đào tạo đầy đủ, cung cấp các kỹ năng cần thiết để làm việc.

“Chúng ta luôn giáo dục để thừa chứ không phải để thiếu. Nếu tính toán đào tạo đủ, chúng ta sẽ không thể cung cấp đủ nhu cầu của thị trường” – ông Lý Quang Diệu khẳng định. “Nếu thắng trong cuộc đua này (cuộc đua trong giáo dục), sẽ thắng trong phát triển kinh tế”. Và “Việt Nam sẽ thắng!”

‘Nhận định của Lý Quang Diệu về Việt Nam, giờ đọc lại vẫn giật mình’

Khi gặp các lãnh đạo Việt Nam thuộc nhiều thế hệ, ông Lý Quang Diệu đều đưa ra những góp ý thẳng thắn, đến giờ đọc lại vẫn thấy giật mình. Sau hơn 20 năm nhìn lại, nhiều nhận định về Việt Nam ông đưa ra từ những năm 1990 nay đã trở thành hiện thực.

Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Đình Quý hôm nay phát biểu như vậy trong buổi ra mắt phiên bản tiếng Việt cuốn “Hồi ký Lý Quang Diệu”, được xuất bản nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long và kỉ niệm 2 năm ngày mất của nguyên Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu.

Thứ trưởng Đặng Đình Quý cho rằng, ông Lý Quang Diệu là nhà lãnh đạo huyền thoại của châu Á, là nhân vật lập quốc của Singapore hiện đại. Rất nhiều lãnh đạo Việt Nam, từ Tổng bí thư Đỗ Mười, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt và các nhà lãnh đạo khác sau này đều coi Lý Quang Diệu là người bạn chân thành, sâu sắc của bản thân các lãnh đạo và của Việt Nam nói chung.

“Trong tất cả các cuộc tiếp xúc với Việt Nam từ những lần đầu tiên vào những năm 1992 đến đầu những năm 2000, ông Lý Quang Diệu đều đưa ra những nhận xét rất thẳng thắn, mà đến giờ đọc lại những lời góp ý đó vẫn còn thấy giật mình”, ông Quý nói.

'Nhan dinh cua Ly Quang Dieu ve Viet Nam, gio doc lai van giat minh' - Anh 1

Thứ trưởng Quý cho biết, trong cuốn “Quan điểm của một con người về thế giới” có khoảng 5 trang viết về Việt Nam, trong đó có những nhận xét thẳng thắn về các thế hệ lãnh đạo và tương lai của Việt Nam.

Những lời khuyên chân thành đó đã được các lãnh đạo Việt Nam lắng nghe và tiếp thu. Sau 20 năm nhìn lại, nhiều lời nhận xét, lời khuyên của ông đối với Việt Nam từ những năm 1990 đến giờ đã trở thành hiện thực.

Thứ trưởng cho rằng cuốn Hồi ký của ông Lý Quang Diệu là cái nhìn đa chiều, đáng tự hào về kinh nghiệm của bản thân nguyên Thủ tướng Singapore trong quá trình trải nghiệm, dẫn dắt quốc đảo nhỏ bé từ một nước thế giới thứ ba lên thế giới thứ nhất như bây giờ.

Đây cũng là tác phẩm thấm đẫm tính văn hóa và lịch sử của Singapore qua nhiều biến cố của bản thân quốc gia này cũng như của cả khu vực.

“Tôi nghĩ rằng cuốn hồi kỳ này cũng như những cuốn sách khác của ông Lý Quang Diệu là món quà văn hóa, tinh thần đáng trân trọng và hữu ích đối với tất cả bạn đọc Việt Nam từ nhiều góc độ khác nhau. Những người lãnh đạo đất nước có thể thấy các bài học bổ ích để điều hành đất nước; các bạn trẻ có tinh thần khởi nghiệp nhìn ra thế giới có thể tìm thấy trong đó sự quyết tâm, nghị lực, tầm nhìn để noi gương”, Thứ trưởng nói.

Bộ sách “Hồi ký Lý Quang Diệu” gồm 2 tập “Câu chuyện Singapore” và “Từ Thế giới thứ Ba vươn lên thế giới thứ Nhất”, trong đó kể lại chi tiết những sự kiện đã dẫn dắt Singapore đến độc lập và quá trình tái thiết quyết liệt để trở thành một “Con rồng châu Á”.

'Nhan dinh cua Ly Quang Dieu ve Viet Nam, gio doc lai van giat minh' - Anh 2

'Nhan dinh cua Ly Quang Dieu ve Viet Nam, gio doc lai van giat minh' - Anh 3

Người đọc sẽ đứng bên ông trong cuộc đấu với chính phủ thực dân; thưởng trà và chơi golf với những vận động viên giỏi nhất của Vương Quốc Anh và Mã Lai; uống bia với các nhà lãnh đạo trong những buổi họp thâu đêm: Từ thực dân Anh đến phát xít Nhật, từ những người Cộng sản đến các cuộc chiến đấu chống bạo động.

Hiếm nhà lãnh đạo cấp cao nào có thể cho bạn thấy nhiều góc khuất đến thế của thế giới, thấy cả một giai đoạn rục rịch chuyển giao của các nhà nước, qua giọng văn không kiêng nể.

Có thể bạn chưa xem Cùng tác giả